Matematyka

Cykl Kolba w nauczaniu matematyki

Cykl Kolba

Ten graf powyżej to cykl Kolba. Ma on duże zastosowanie w szkoleniach dorosłych (wykorzystuje go zdecydowana większość trenerów biznesu). Podstawowym założeniem cyklu Kolba jest nauka przez praktykę.

Rozpoczęcie cyklu jest dowolne. To trener, biorąc pod uwagę temat jak i potrzeby uczestników szkoleń, dokonuje wyboru etapu od którego rozpoczyna cały cykl. Najczęściej kolejność jest następująca:
1. Doświadczanie (coś się wydarzyło). Uczestnicy doświadczają czegoś. Wykonują, rozwiązują dany problem za pomocą wcześniej nabytej wiedzy, umiejętności, w sposób intuicyjny.
2. Obserwacje i wnioski (co? jak to było?). Grupa, poprzez dyskusję moderowaną przez trenera analizuje, co się stało. Uczestnicy dzielą się swoimi obserwacjami. Pojawia się autorefleksja i wyciąganie wniosków.
3. Tworzenie teorii (dlaczego tak się stało?). Tu trener konfrontuje wnioski grupy z teorią. Może to być „ubranie” wniosków w teorię, lub podanie pewnych metod, które szybciej prowadzą do osiągnięcia wybranego celu.
4. Testowanie w praktyce (jak to wykorzystać w praktyce?). W tym etapie, pod czujnym okiem trenera, uczestnicy stosują nabytą wiedzę w praktyce. Otrzymują informacje zwrotne od innych uczestników i trenera oraz wprowadzają ewentualne korekty.

 

Czy warto wprowadzić cykl Kolba do nauczania matematyki?

Dla mnie odpowiedź jest oczywista, WARTO! Przyglądając się klasycznemu schematowi lekcji matematyki (1. krótki wstęp, 2. teoria – podanie definicji, twierdzeń, 3. praktyka – podanie wzorów oraz szablonu rozwiązywania zadań) można wysunąć kilka wniosków. Taki schemat nie aktywizuje ucznia. Nauczyciel przyjmując ciężar merytoryczny na siebie, podaje gotowy wzorzec, szablon. Uczeń, nie mając możliwości kreatywnego współuczestnictwa w lekcji, w sposób bierny jest niejako zmuszany do przyjmowania tego, co nauczyciel poda. To powoduje dwa największe zagrożenia: uczeń traktuje lekcję jako coś nudnego oraz zadaje sobie pytania „po co ja się tego uczę?”, „do czego mi jest to potrzebne?”.

 

Podaję strukturę lekcji matematyki wprowadzającej nowy temat za pomocą cyklu Kolba:

Cykl_Kolba - Matematyka1. Rzeczywiste zadanie z życia. Tu przedstawiam uczniom temat lekcji, jako coś co może się przydać w życiu. Podaję zadanie z życia wzięte lub (jak temat jest dość abstrakcyjny i nie znalazłem takiego przykładu) zadanie w ciekawej otoczce, np. historycznej czy fantastycznej.

2. Wnioski dotyczące rozwiązanego zadania. Podaję poprawny wynik. Często się zdarza, że kilku uczniów ma poprawną odpowiedź. Tu pytam się ich o metodę rozwiązania problemu. W większości są to metody „okrężne”, choć trafiają się także perełki (w takich sytuacjach także nauczyciel może się czegoś nauczyć).

3. Tworzenie teorii. Jak nazwa wskazuje to ma być tworzenie teorii, nie jej podanie. Zawsze na warsztatach z Akademii Matematyki Kreatywnej powtarzam moim uczestnikom, że razem budujemy matematykę. Zanim podam definicję, pytam się z czym im się to kojarzy. Naprowadzam uczniów do budowania twierdzeń, które razem dowodzimy lub przynajmniej omawiamy strukturę dowodu, także analizujemy wnioski.

4. Testowanie w praktyce. Tu podaję metodę rozwiązywania zadań (chyba, że temat dotyczy samej metody, to wtedy metoda jest omawiana w punkcie 3.). Razem z uczniami wyprowadzamy wzory lub przynajmniej omawiam ich genezę. Metodę można przetestować na podobnym zadaniu do wstępnego. Tu powinien być efekt „wow”, to znaczy uczeń dochodzi do wniosku, że podane narzędzie lub teoria ułatwia i w sposób krótszy pozwala osiągnąć rozwiązanie danego problemu.

Dzięki cyklowi Kolba lekcja staje się ciekawsza. Uczeń bierze w niej czynny udział. Na początku konfrontuje się z problemem i poszukując rozwiązania wyciąga wnioski ze swojego faktycznego stanu wiedzy z danego tematu. Później wraz z nauczycielem „współtworzy” teorię pomocną do rozwiązania początkowego zadania. W końcowym etapie doświadcza użyteczności nowo nabytej wiedzy. Chodzi przecież o ową użyteczność w życiu, a nie suche teorie, które uczeń i tak wyrzuci z głowy.

Zapraszam do komentowania.

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Dodaj komentarz